Język migowy to jednak nie tylko instrument w komunikacji międzyludzkiej niesłyszących, to również narzędzie w poznawaniu świata. Jego charakter stanowi zatem o sposobie postrzegania świata przez osoby niesłyszące. Tak jak wiele znaków języka mówionego powstało na podobieństwo dźwięków naturalnych, tak duża część znaków języka migowego naśladuje w sposób obrazowy kształty rzeczy, które określa (np. krzyż) lub nadaje intuicyjny, zakorzeniony w kulturze, kształt pojęciom, które go same w sobie nie mają (np. kochać). Nie jest język migowy jednolitym systemem, obejmuje on wiele systemów, zróżnicowanych regionalnie i kulturowo. Toteż nawet polski język migowy w zależności od regionu posiada różne znaki i sposoby ich używania. Ze względu na charakter języka migowego, opartego zawsze na geście i mimice, jego użytkownicy różnych narodowości nie mają problemu z porozumieniem, mimo że narodowe języki migowe różnią się zasobem znaków i sposobem ich używania. Język migowy charakteryzuje się brakiem odmian wyrazów przez przypadki, osoby i liczby, zatem zdeterminowany jest przez gramatykę pozycyjną - o sensie wypowiedzi decyduje szyk znaków.

Język migowy czy migany?

Jednolitym systemem jest język migany, czyli zbiór zunifikowanych znaków języka migowego, używanych w oparciu o polski język pisany i zgodnie z jego gramatyką, z niewielkimi adaptacjami tam, gdzie zastosowanie zasad gramatyki języka polskiego jest niemożliwe. Język migowy naśladuje naturę, język migany powstaje na podstawie języka pisanego, jest uzupełnieniem mowy artykułowanej. Język migany stosowany z jednoczesną artykulacją, jest to tak zwany system językowo-migowy, utworzony dla potrzeb komunikowania się osób słyszących z niesłyszącymi. System ten występuje w wersji uproszczonej oraz pełnej. Składa się on z trzech głównych elementów:

• języka mówionego (głośno i wyraźnie)
• języka miganego
• elementów prozodycznych wypowiedzi, mimiki, gestykulacji.

Uproszczony system językowo-migowy wykorzystywany jest w tłumaczeniach symultanicznych i stosuje się w nim końcówki tylko na określenie czasowników w czasie przeszłym. W uproszczonym języku miganym, ponieważ nie zawsze stosuje się tu końcówki, rozróżnia się wyrazy bliskoznaczne na inne sposoby. Na przykład dla odróżnienia rzeczownika od czasownika o tej samej podstawie (koniec, kończyć) rzeczownik miga się szybciej i pojedynczo, czasownik zaś dłużej i dwukrotnie. Ponadto w uproszczonym języku miganym stosuje się tzw. przedznaki, pozwalające na identyfikację znaczenia pochodnego wyrazów, określanych tym samym znakiem miganym, co podstawa. Pełny system językowo-migowy stosuje się w szkolnictwie specjalnym dla dzieci niesłyszących i obowiązują w nim wszystkie końcówki. W języku miganym, w odróżnieniu od języka migowego, stosuje się końcówki za pomocą alfabetu palcowego.

Polski język migany zawiera dwie grupy znaków:

• znaki daktylograficzne - znaki określające poszczególne litery, głoski i liczby,
• znaki ideograficzne - znaki określające pojęcia i rzeczy.

Poprawne stosowanie polskiego języka miganego uwarunkowane jest przez używanie końcówek nazywanych umownie fleksyjnymi. Końcówka w polskim języku miganym jest częścią wyrazu, dodawaną do tzw. rdzenia przy tworzeniu wyrazów pochodnych od wyrazów określanych przez dany znak języka migowego. Podstawą do tworzenia wyrazów pochodnych poprzez dodawanie końcówek jest więc w języku miganym wyraz, posiadający odpowiednik w znaku ideograficznym, np. jest-em, komputer-owy, szko-lny; ogólnie: dla rzeczowników podstawą tą jest zwykle forma mianownikowa liczby pojedynczej dla rzeczowników, forma mianownikowa liczby pojedynczej rodzaju męskiego dla przymiotników, zaimków, liczebników porządkowych oraz forma pierwszoosobowa liczby pojedynczej dla czasowników.

Język migany jest tworem sztucznym, powstałym na potrzeby osób słyszących oraz celem usprawnienia edukacji ojczystego języka pisanego wśród dzieci niesłyszących. Ich naturalnym językiem jest język migowy. Język migany zaś ma im pomóc poznać zasady gramatyki języka polskiego. Z tej potrzeby wynika umowność stosowania końcówek w języku miganym.

Źródło: www.slownikmigowy.pl