Zaloguj się

login:
hasło:
zapamiętaj mnie | pomoc
logopeda.pl » Funkcjonowanie psychospołeczne osoby z MPD
2014-02-05

Funkcjonowanie psychospołeczne osoby z MPD

W psychospołecznym obrazie osoby z mózgowym porażeniem dziecięcym występują nieprawidłowości, które są uzależnione od sfery emocjonalnej. Poza klinicznymi objawami mózgowego porażenia dziecięcego, wynikającymi z zaburzenia ośrodkowego neuronu uchowego oraz z dodatkowymi zaburzeniami, występują również objawy psychiczne, będące z kolei wynikiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Objawy psychiczne można podzielić na pierwotne i wtórne [Zabłocki, 1998].
Do pierwotnych należy:
− upośledzenie umysłowe- u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym rozwój intelektualny jest  reguły właściwy, aczkolwiek zdarza się obniżony, a wręcz niżej przeciętnego;
− padaczka- współwystępuje z niedorozwojem umysłowym;
− zaburzenia emocjonalne- przyczyną mogą być niezaspokojone podstawowe potrzeby dziecka, które powodują zahamowanie bądź nadpobudliwość psychiczną. Dziecko przejawia anormalną łączność uczuciową ze środowiskiem oraz absencję dojrzałości społecznej, pojawia się odrzucenie ze strony innych.

Do wtórnych zalicza się:
− zaburzenia adaptacyjne- związane są z przystosowaniem;
− specyficzne odchylenia od normy- za przyczynę ich utworzenia uznaje się nieprawidłowe dojrzewanie układu nerwowego;
− zaburzenia zachowania i nieprawidłowy rozwój osobowości- wpływają tutaj negatywne działania e strony środowiska oraz niska wytrzymałość;
− zespoły nerwicowe- dotyczą zaburzeń poczucia własnej tożsamości oraz atrakcyjności fizycznej. Pojawia się zwłaszcza w okresie adolescencji w postaci: natręctw, lęku, nerwic;
− zespoły psychotyczne: reaktywne, depresyjne, autyzm, psychozy symbiotyczne.

Z. Sękowska wskazuje, że niedorozwój umysłowy nie jest jednostką nozologiczną, ale niejednorodną grupą zaburzeń wywołanych przez różne czynniki przyczynowe, o różnym mechanizmie patogennym, o niejednorodnym obrazie morfologicznym, klinicznym oraz przebiegu. Przez długi kres istniało przeświadczenie, że osoba upośledzona umysłowo to ewidentna jednostka chorobowa będąca „stanem zejściowym”, który następuje po organicznych uszkodzeniach mózgu. W chwili obecnej wiadome jest, że upośledzenie umysłowe nie jest uzgodnionym rodzajem patologii, lecz grupą uszkodzeń wywołanych funkcjonowaniem różnych bodźców przyczynowych, o niejednorodnym zespole elementów patologicznego powstawania i przebiegu [Sękowska, 1982: s.145].
[…]

Do objawów mózgowego porażenia dziecięcego należą również problemy z zakresu motoryki małej i dużej związane: z pisaniem, z zachowaniem równowagi, z użytkowaniem nożyczek, z chodzeniem, uchy mimowolne. Ł. Ignatowicz uważa, iż obraz klinicznych zaburzeń w mózgowym porażeniu dziecięcym zależy nie tylko od rozległości i lokalizacji uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, ale także od nieprawidłowości oddziaływań środowiska i od bieżących konfliktów emocjonalnych dziecka. [Wyszyńska, 1987: s. 146- 147].

U dzieci dominuje uwaga mimowolna i myślenie konkretno- obrazkowe. Wyobraźnia ma charakter odtwórczy, do tego pojawiają się dylematy podczas tworzenia pojęć i przekazywania problemów. Powodem tego są deficyty ruchowe. Uniemożliwiają one dziecku poznanie swojej osoby i eksplorację świata zewnętrznego. Dziecko ma trudności w poruszaniu się i porozumiewaniu, dlatego łatwiej ulega zniechęceniu i rozdrażnieniu podczas wykonywania czynności lub może po prostu nie podejmować prób ich realizacji. Przejawia również labilność nastrojów, lękliwość, bezkrytyczną brawurę i zachowania agresywne. U źródeł tych zaburzeń tkwi organiczne szkodzenie kładu nerwowego oraz niewątpliwie deprywacja podstawowych potrzeb psychicznych (potrzeby bezpieczeństwa, miłości, aktywności).

„Niesprawność dziecka objawiająca się w zaburzeniach motoryki, procesów intelektualnych, samoobsługi, rozwoju emocjonalnego a często także w zaburzeniach kontaktów społecznych, rodzi konieczność rozszerzenia nie tylko funkcji opiekuńczych i wychowawczych, ale przyjęcie na siebie obowiązków związanych z terapią własnego dziecka. Odbija się to na społecznym funkcjonowaniu rodziców, szczególnie zaś matek” [Kruk- Lasocka, 1990: s. 91].

Uszkodzenie mózgu nie rozwija się, nie postępuje, a ilość uszkodzonych komórek nerwowych jest aka sama. Jednak z wiekiem dziecka mogą się nasilać objawy mózgowego porażenia dziecięcego. Jest to wynikiem utrwalaniem zmian w aparacie mięśniowym i kostnym dziecka. Nieprawidłowe napięcie mięśniowe jest czasem tak silne, iż może prowadzić do przykurczów mięśniowych, a w dalszej kolejności doprowadzić do nieodwracalnych zmian w stawach kończyn i kręgosłupa Michałowicz, 1997: s. 11].

Na porażenia mózgowe nie ma lekarstwa, jednakże wczesne rozpoznanie i diagnoza zapewniają o wiele większe prawdopodobieństwo rozpoczęcia właściwej terapii, która nie tylko zmniejszy liczbę objawów choroby, ale także złagodzi ją w sferze fizycznej, umysłowej i emocjonalnej. Biorąc udział w rehabilitowaniu dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym, obok usprawniania ruchowego niemniej ważny jest wpływ psychopedagogiczny, które go celem jest dostosowanie społeczne poprzez różnego rodzaju aktywne zajęcia.
[…]


Literatura
1. Baran J. (1996); Terapia zabawą, czyli usprawnianie psychoruchowe dziecko z zespołem mózgowego porażenia dziecięcego. Warszawa.
2. Borkowska M.(red.) (1989); ABC rehabilitacji dzieci. Warszawa.
3. Dykcik W. (1998); Pedagogika specjalna. Warszawa.
4. Hulek A.(1977); Pedagogika rewalidacyjna. Warszawa.
5. Kruk-Lasocka J. (1990); Traumatyzujący wpływ dziecka upośledzonego umysłowo na rodzinę. Warszawa.
6. Levitt S. (2007); Rehabilitacja w porażeniu mózgowym i zaburzeniach ruchu. Warszawa.
7. Maciarz A. (1981); Integracja społeczna dzieci niepełnosprawnych. Warszawa.
8. Mazanek E. (1998); Dziecko niepełnosprawne ruchowo. Wychowanie i nauczanie dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Warszawa.
9. Michałowicz R. (1986); Mózgowe porażenie dziecięce. Warszawa.
10. Michałowicz R., Chmielik J., Michałowska- Mrożek J. B. (1997); Mózgowe porażenie dziecięce. Wskazówki dla rodziców. Warszawa.
11. Olechnowicz H. (1979); Wychowanie i nauczanie głębiej upośledzonych umysłowo. Warszawa.
12. Sękowska Z. (1982); Pedagogika specjalna. Warszawa.
13. Wald I. (red.) (1987); Neurologia kliniczna. Warszawa.
14. Wyszyńska A. (1987); Psychologia defektologiczna. Warszawa.
15. Zabłocki K. J. (1998); Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i terapii. Warszawa.
16. Ziemska M. (1973), Postawy rodzicielskie, Warszawa.


Źródło: www.publikacje.edu.pl
Image: www.istockphotos.com

Komentarze



Zaloguj się, aby dodać komentarz