Autorami publikacji są:

Ewa Czaplewska – dr nauk humanistycznych, logopeda, psycholog, pedagog. Kierownik Zakładu Zaburzeń Komunikacji Katedry Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego oraz Podyplomowych Uzupełniających Studiów Terapii Logopedycznej UG. Od początku swojej pracy zawodowej łączy zainteresowania naukowe z praktyką. Prowadzi terapię logopedyczną i psychologiczną z dziećmi, młodzieżą i rodzinami.

Stanisław Milewski – prof. nadzwyczajny UG, dr hab. nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa. Kierownik Podyplomowego Studium Logopedycznego UG oraz Zakładu Rozwoju Mowy w Katedrze Logopedii UG. Członek Komisji Rozwoju i Zaburzeń Mowy Komitetu Językoznawstwa PAN i Polskiego Towarzystwa Logopedycznego (obecnie jego wiceprzewodniczący). Autor około 60 artykułów oraz dwóch publikacji książkowych.

Poniżej prezentujemy fragment książki:

„Wstęp

Termin diagnoza (łac. diagnosis ‘rozpoznanie choroby, diagnoza’) używany jest przez przedstawicieli wielu dyscyplin naukowych. Można wyróżnić na przykład diagnozę lekarską (medyczną), psychologiczną, pedagogiczną, logopedyczną, diagnozę w resocjalizacji. Ich rozumienie oraz zakres podejmowanych przez diagnostów czynności są nieco odmienne (zob. np.: Parol, 1989; Panasiuk, 1998; Bogdanowicz, 2003; Kaja (red), 2003; Bogdanowicz, Krasowicz-Kupis, 2005; Iskra, Szuchnik, 2005; Panasiuk, 2005; Paluchowski, 2007; Porayski-Pomsta  (red.), 2008; Wysocka, 2008; Krasowicz-Kupis, 2009).

„Diagnoza logopedyczna stanowi zbiór określonych zasad oraz metod postępowania badawczego mających na celu ocenę rozwoju mowy osoby badanej oraz określenie nieprawidłowości występujących w procesie komunikowania się”  (Iskra, Szuchnik, 2005, s. 271) Jest ona integralną częścią standardu postępowania logopedycznego rozumianego jako „wzorcowy układ czynności stosowanych w terapii określonego zaburzenia mowy, konstruowanych tak, by to postępowanie było skuteczne” (Grabias, 2008). W skład tak rozumianego standardu, oprócz diagnozy, wchodzi również programowanie terapii oraz postępowanie terapeutyczne. Prawidłowo przeprowadzona diagnoza logopedyczna wymaga zastosowania dwojakiego rodzaju technik badawczych: deskrypcji i interpretacji (…)
Właściwie przeprowadzone poszczególne elementy diagnozy powinny pozwolić logopedzie na precyzyjne rozpoznanie określonego zaburzenia mowy występującego u diagnozowanego pacjenta i zaprogramowanie odpowiedniej dla niego terapii logopedycznej.
Istotnym mankamentem podczas diagnozy logopedycznej jest niedostatek standaryzowanych narzędzi diagnostycznych, które są niezbędne do przeprowadzenia tzw. diagnozy unormowanej – normalized diagnostics (zob. Niemierko, 2009, s. 30). Ich brak lub nieodpowiednia jakość powoduje, że logopedzi są skazani na diagnozę nieformalną (informal diagnostics), „dokonywaną bez zastosowania jakichkolwiek narzędzi lub narzędziami, które zostały zbudowane przez diagnostę tylko do własnego użytku i nie przeszły procesu standaryzacji” (Niemierko, 2009,  s. 30).
Nic dziwnego więc, że z powodu braku rzetelnych i trafnych narzędzi diagnostycznych wielu logopedów przejawia „bierność diagnostyczną” i związany z tym zjawiskiem „lęk diagnostyczny”. „Logopedę biernego w procesie diagnozy cechuje […]: 1)  konformizm, 2) tendencja do wykonywania ćwiczeń zamiast diagnozowania, 3) lęk diagnostyczny połączony z unikaniem odpowiedzialności za trafność diagnozy, 4) niskie umiejętności diagnostyczne lub niewiara w ich posiadanie, 5) nawyk korzystania z cudzej diagnozy, zamiast stawiania własnej, 6) niedostrzeganie potrzeby zmian lub mała mobilność do ich wprowadzania” (Tarkowski, 2005, s. 21).
W praktyce poradni psychologiczno-pedagogicznych niejednokrotnie zdarza się, że problemy związane z diagnozą logopedyczną pojawiają się w opiniach pedagogów, którzy wypowiadają się na temat prawidłowej/ nieprawidłowej artykulacji diagnozowanego pacjenta, rozwoju słuchu fonemowego, poprawności gramatycznej wypowiedzi itp. Logopedzi nie wchodzą zwykle w skład zespołów orzekających poradni, rzadko proszeni są o konsultacje, jeśli powodem skierowania dziecka na badania diagnostyczne są na przykład trudności szkolne, a jednocześnie nie obserwuje się u niego widocznych trudności związanych z artykulacją lub płynnością mowy.
Wszystko to powoduje, że logopedzi często czują się niepewnie w roli osoby diagnozującej (…)
Ponieważ prawidłowo sformułowana diagnoza jest podstawą dobrej, zakończonej sukcesem terapii, a także mając na uwadze to, iż w polskiej literaturze przedmiotu stosunkowo niewiele jest publikacji poświęconych temu istotnemu zagadnieniu, postanowiliśmy zredagować pracę, w której zgromadzona byłaby wiedza na temat metod i narzędzi diagnostycznych związanych z różnymi zaburzeniami mowy. Do wspólnej pracy zaprosiliśmy grupę wybitnych polskich znawców przedmiotów. Każdy z nich jest autorem rozdziału związanego z zagadnieniem, które leży w polu jego zainteresowań badawczych. Staraliśmy się, aby w tym gronie znaleźli się przedstawiciele różnych ośrodków logopedycznych w Polsce.

Celem naszym było to, aby Czytelnik oprócz rzetelnej najnowszej wiedzy zyskał także możliwość stosunkowo szybkiego dotarcia do narzędzi diagnostycznych. W związku z tym Autorów poszczególnych rozdziałów poprosiliśmy, aby oprócz przedstawienia własnych metod, zaprezentowali także te, które ich zdaniem są najbardziej użyteczne w różnicowaniu poszczególnych zaburzeń. Powstała dzięki temu swoista mapa wskazująca miejsca, w których czytelnicy mogą znaleźć potrzebne i użyteczne logopedyczne narzędzia diagnostyczne lub ich omówienia.”

Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki
Red. nauk.: S. Milewski, E. Czaplewka
Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2011


Patroni medialni: