Zaburzenia sensoryczne u dzieci z zespołem Aspergera
Najczęstszym problemem jest nadwrażliwość na bodźce słuchowe, powodująca dyskomfort, niekiedy graniczący z bólem, co bardzo utrudnia ich funkcjonowanie. Z obserwacji wynika, że są trzy kategorie hałasu odbierane jako szczególnie nieprzyjemne:
- nagłe nieoczekiwane dźwięki, np. szczekanie psa, dzwonek do drzwi, przesuwanie krzesła, uruchomienie silnika,
- długotrwałe dźwięki o wysokiej częstotliwości wydawane przez urządzenia gospodarcze takie jak: odkurzacz, suszarka do włosów, mikser, wentylator elektryczny,
- kompleksowe dezorientujące dźwięki występujące na imprezach masowych, w centrach handlowych, w kinie i restauracji.
Osoby mające problemy z selekcją bodźców słuchowych, podczas rozmowy nie potrafią wyeliminować innych dźwięków z otoczenia (także innych głosów) w taki sposób, aby prawidłowo obierać głos rozmówcy. Bywa, że odczuwanie bodźców słuchowych jest zmienne, jednego dnia odbierane jako bardzo silne a innego jako nie sprawiające problemu.
Drugim rodzajem nadwrażliwości osób z zespołem Aspergera jest nadwrażliwość dotykowa, osoby te unikają bliskości fizycznej, z powodu dyskomfortu, jaki odczuwają na przykład podczas przytulania czy dotykania. Dzieci z tym zaburzeniem często potrzebują stymulacji pochodzącej z uścisku, ale niespodziewane dotknięcia mogą być przez nie odbierane na pograniczu bólu, gdyż ich układ nerwowy potrzebuje czasu na przetworzenie takiego bodźca. Małe dzieci same poszukują wrażeń uciskowych - wchodzą pod poduszki, materace, owijają się kołdrą. Uczucie ucisku daje im poczucie bezpieczeństwa i niweluje lęk. Czasem nadwrażliwość na dotyk utrudnia wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, a także dobieranie odzieży.
W zespole Aspergera występuje także nadwrażliwość wzrokowa. Powoduje ona, że w silnym świetle, obraz widziany przez osoby z ZA jest nieostry i zamazany, co może powodować rozdrażnienie i dezorientację. Zdarza się również nadwrażliwość na kolory. Osoby ze spektrum autyzmu czasem odczuwają je jako „rażące”; z drugiej strony może też się objawiać jako wyjątkowa umiejętność dobierania kolorów, dająca ogromne możliwości w sztukach plastycznych.
Innym zjawiskiem utrudniającym funkcjonowanie osobom dotkniętych zespołem Aspergera jest synestezja. Polega ona na doświadczaniu określonego doznania w jednym systemie sensorycznym a odbieraniu jego efektu w innej modalności. Najczęściej występującym objawem jest wrażenie widzenia koloru po usłyszeniu odpowiedniego dźwięku. Synestezja nazywana bywa kolorowym słuchem. Zdarza się, że niektórym dźwiękom towarzyszą niewyraźne wrażenia smaku, zapachu czy ruchu.
Osoby z zespołem Aspergera charakteryzuje wrażliwość na smak i konsystencję pokarmów. Jako dzieci przed jedzeniem najpierw wąchają i liżą potrawy. Preferują potrawy łagodne w smaku i nieskomplikowane. Czasami ich dieta ogranicza się do kilku pozycji, co może prowadzić do niedoborów pokarmowych. Większość dzieci wyrasta z tego problemu, ale zdarza się, że przyzwyczajenia kulinarne towarzyszą im przez całe życie.
Niezwykle często dzieci z tym zaburzeniem mają wyjątkowo wyczulony zmysł powonienia. Zapachy odbierane przez innych jako miłe lub niewyczuwalne mogą być silne i uciążliwe.
Innym problemem w zespole Aspergera jest zaburzona reakcja na ból i temperaturę. Silny ból mogą odczuwać jako dyskomfort i wyrażać go na przykład przez rozdrażnienie. Zaburzenia wrażliwości na temperaturę może powodować sposób ubierania na przykład nieadekwatny do warunków atmosferycznych.
Dzieci z zespołem Aspergera cechuje zaburzona koordynacja ruchowa, bardzo słabo grają w piłkę czy wykonują ćwiczenia gimnastyczne. Powoduje to wycofanie się z czynności ruchowych, co nie sprzyja socjalizacji tych dzieci. Trudniej im rysować, czy opanować umiejętność pisania. Są znacznie słabsze manualnie również przy samoobsłudze (ubieranie, wiązanie sznurówek, używanie sztućców).
Stosowanie terapii integracji sensorycznej może w znacznym stopniu poprawić koordynację ruchową dzieci z zespołem Aspergera, a tym samym ich funkcjonowanie w grupie rówieśniczej i szkole.
Źródło:
Fragment pracy doktorskiej:
Drama w rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych u dzieci z zespołem Aspergera (wskazania wychowawcze dla nauczycieli i rodziców)




Zaloguj się, aby dodać komentarz
Załóż konto | Zaloguj się