Tak jak każdy instrument muzyczny, głos ludzki jest zbudowany z trzech podstawowych elementów. Pierwszy z nich to wibrator, czyli źródło dźwięku, a więc wiązadła głosowe. Drugi element to generator, który wzbudza drgania źródła dźwięku. W przypadku głosu ludzkiego generatorem jest słup powietrza oraz impulsy nerwowe wzbudzające do drgań wiązadła głosowe. Trzecim elementem jest wzmacniający drgania amplifikator, którym w głosie ludzkim są rezonatory nadające dźwiękowi nośność i brzmienie.

Podobnie, jak w przypadku gry na instrumencie, poprawne używanie głosu w mowie, czy śpiewie, również wymaga wielu ćwiczeń. Budowy anatomicznej narządu głosu nie można zmienić, ale jesteśmy w stanie wpłynąć na wiele jego składowych części. Można zróżnicować jego proporcje, sposób wydobywania dźwięku oraz jego jakość.

Zwróćmy uwagę na trzy podstawowe elementy pracy głosu. Są to: oddech, emisja głosu, artykulacja.

Poprawny oddech pozwala na bezpieczne i higieniczne wzmożone używanie głosu, przy minimalnym zmęczeniu organizmu. Oddychanie to charakteryzuje się aktywnością wszystkich części płuc, ale bez unoszenia ramion. Nie bez znaczenia jest tu również aktywna praca silnej przepony, która sprawnie wypycha powietrze do góry, oraz praca dolnych żeber, rozchylających się na boki dla bardziej aktywnego oddychania.
Emisja głosu to sposób wydobywania dźwięku. Do poprawnej emisji potrzebne są sprawne artykulatory, a przede wszystkim dolna szczęka, język, wargi i podniebienie miękkie. Duża elastyczność i giętkość mięśni biorących udział w powstawaniu dźwięku umożliwia większą płynność, wyrazistość i łatwość w emisji głosu. Oprócz tego ważna jest też umiejętność wykorzystania naturalnych rezonatorów, czyli kości czaszki i powietrza znajdującego się w zatokach. Zdolność ta wpływa na siłę głosu.
Poprawna artykulacja umożliwia wyraźne wymawianie samogłosek i spółgłosek. Idealnym sposobem emitowania samogłosek jest wymowa dźwięczna i wyrazista. W emisji spółgłosek dodatkowo jeszcze uczestniczą język, wargi, wiązadła głosowe i podniebienie miękkie, a dla idealnej wymowy duże znaczenie ma też zgryz i uzębienie. Dzięki poprawnej pracy artykulatorów można uzyskać wyraźny i przyjazny dla ucha głos.

Artykuł jest częścią pracy dyplomowej napisanej przez autora na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, Wydział Nauk Społecznych i Sztuki, Podyplomowe Studia z Logopedii, seminarium naukowe pod kierunkiem dr Anny Walencik-Topiłko. Dla potrzeb artykułu naniesiono niezbędne zmiany redakcyjne za zgodą promotora i autora.

LITERATURA:
1.Maksymowicz K., Zestaw ćwiczeń dykcyjnych, w: Gałkowski T., Jastrzębska G. (red.), Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole, 2003.
2.Tarasiewicz B., Mówię i śpiewam świadomie. Podręcznik do nauki emisji głosu, Kraków, 2003.