Zaloguj się

login:
hasło:
zapamiętaj mnie | pomoc
logopeda.pl » logopeda radzi » Zestaw ćwiczeń emisji głosu (na rozgrzewkę)
2009-12-01

Zestaw ćwiczeń emisji głosu (na rozgrzewkę)

Zenobia Bogdanowska, logopeda
Nasz głos ma wielką moc. Chcąc cieszyć się nim przez długie lata powinieneś poświęcić mu chwilkę dziennie. Poniżej prezentujemy zestawy ćwiczeń, które nie tylko pozwolą Ci się odprężyć, ale zadbają także o Twój głos.

I.Bezgłosowe ćwiczenia oddechowe
 

  1. W pozycji leżącej, na twardym podłożu, pod głową książki o grubości 4-6 cm (nie może być poduszka), nogi ugięte w kolanach, stopy oparte stabilnie o podłoże, dłonie spoczywają na kościach biodrowych, łokcie odsunięte jak najdalej na boki – spokojnie oddychaj torem przeponowo-żebrowym.

     
  2. Westchnij głęboko, następnie wykonaj jakby „wydech ulgi”.

     
  3. W pozycji leżącej - wykonaj wdech i na wydechu wymawiaj głoskę ssssssssss (legato, w sposób ciągły). Wargi luźne, zęby lekko zwarte. Obserwuj swoje czoło, policzki, żuchwę. Muszą być rozluźnione. To samo ćwiczenie wykonaj w pozycji stojącej.

     
  4. W pozycji leżącej wdech i na wydechu – wypowiadanie głoski „s” z przerwami, staccato: s – s – s – s – s. To samo ćwiczenie wykonaj w pozycji stojącej.

     
  5. Naśladuj zziajanego psa, język wysunięty.

     
  6. Wdech i na wydechu głoska „s” od głośnej do cichej.

     
  7. Wdech, na wydechu głoska „s” głośna i cicha na zmianę.

     
  8. Zatkaj prawe nozdrze, lewym wciągnij powietrze. Następnie zatkaj lewe nozdrze, a odetkaj prawe i wypuść przez nie powietrze.

     
  9. Dmuchaj w zapaloną świeczkę, tak by płomień leżał płasko.

     
  10. W pozycji stojącej wdech – uniesienie ramion, wydech – opuszczenie ramion.

     
  11. Masaż stawu żuchwowo-skroniowego, następnie wdech ustami i jakby powstrzymywanie ziewania na wydechu.

     

II. Ćwiczenia głosowe
 

  1. W pozycji leżącej połóż otwartą dłoń stroną wewnętrzną na twarzy i nie uciskając nosa i warg, wymawiaj głoskę mmm płynnie, a potem m... m... m w sposób przerywany. Staraj się zaobserwować wibracje i drżenia, jakie wywołuje głoska m , przy czym zmieniaj położenie dłoni i szukaj miejsca, w którym dźwięk rezonuje najwyraźniej.

     
  2. To samo ćwiczenie wykonaj z użyciem głoski nnn ( legato) oraz n...n...n (staccato).

     
  3. W pozycji leżącej wymawiaj głoskę m, utrzymując dźwięk na jednym tonie, na przemian mmm ( legato ) i m... m...m (staccato)

     
  4. Dodawaj do głoski m samogłoski, pamiętając o utrzymaniu dźwięku na jednym tonie: mmmaaa, mmmooo, mmmuuu.

     
  5. Wdech i na wydechu mormorando (mrucząc) na głosce mmmmmm zwieramy i otwieramy usta.

     
  6. Mormorando z lekko wysuniętym językiem.

     
  7. Wdech i na wydechu wypowiadaj ma me mi mo mu na jednym tonie.

     
  8. Na wydechu śpiewaj głoskę „a” z wyciągniętym językiem na jednym tonie.

     
  9. Wdech i na wydechu wypowiadaj:
    mamam, memem, mimim, momom, mumum
    zamm, zemm, zimm, zomm, zumm
    wamm, wemm, wimm, womm, wumm
    wamam, wemem, wimim, womom, wumum
    wija, wije, wijo, wiju
    Jola, Wiola
    na, ne, ni, no, nu
    nija, nije, nijo,niju
    da, de, di, do, du
    pa, pe, pi, po, pu
    appa, eppe, oppo, uppu
    tpa, tpe, tpi, tpo, tpu
    pta, pte, pti, pto, ptu
    dram, drem, drym, drom, drum
    dwam, dwem, dwym, dwom, dwum
    bam, bem, bim, bom, bum
    babam, bebem, bibim, bobom, bubum
    bram, brem, brym, brom, brum
    babba, babbe, babbi, babbo, babbu
    ga, ge, gi, go, gu
    fa, fe, fi, fo, fu
    af, ef, if, of, uf
    afa, efe, ifi, ofo, ufu


     
  10. Powtarzaj wyrazy, wydłużając głoskę „m”, np.:
    mmmoc, mmmost, mmmorze, mmmokry, mmmetrumm, metoda, melodia, mundur, muzyka, muskuły
    pomoce, kompot, kamera, hamulec, samolot, wymowa, brama, tama, lama, dama,
    tam, powiem, mam, dam, dom, album, poziom, dym, sam, łom, grom, złom, ogrom


     
  11. Na jednym wydechu mów znane wyliczanki lub np. licz wrony: jedna wrona bez ogona, druga wrona bez ogona, trzecia wrona bez ogona, itd…


III. Ćwiczenia motoryki narządów mowy

Ćwiczenia żuchwy:

  1. Koliste, powolne ruchy przy zamkniętych ustach – „krowie” przeżuwanie.
  2. Energiczne opuszczanie żuchwy z przyciąganiem podbródka: przy ustach zamkniętych, przy ustach otwartych.
  3. Energiczne przesuwanie żuchwy na boki, z ustami najpierw zamkniętymi, potem otwartymi.
  4. Ziewanie -najniższa pozycja żuchwy.
  5. Drobne ruchy żuchwy połączone z dźwiękiem: vvvvv, tzw. szczękanie zębami.


Ćwiczenia warg:

  1. Wysuwanie warg, chuchanie.
  2. Usta w dzióbek. Koliste ruchy ułożonych w dzióbek ust: w lewo, w prawo.
  3. Przeczesywanie górnej i dolnej wargi zębami.
  4. Rozciąganie warg, uśmiech – naprzemienne wypowiadanie „i” – „u”
  5. Nadymanie policzków przy mocno zaciśniętych ustach.
  6. Cmokanie.
  7. Wciąganie policzków do jamy ustnej. Policzki ściśle przylegają do łuków zębowych.
  8. Wymawianie samogłosek ustnych z wyraźnie przesadną artykulacją warg, np. a-e-i-o-u, każdą w izolacji i połączone na jednym wydechu.
  9. Przy zwartych zębach, unoszenie wargi górnej, a następnie opuszczanie wargi dolnej.
  10. Parskanie –ćwiczenie wibracji warg.


Ćwiczenia języka:

  1. Krążenie językiem w lewo, w prawo, po zewnętrznej powierzchni zębów przy zamkniętych ustach i opuszczonej żuchwie.
  2. Żuchwa w najniższej pozycji, obrysowywanie konturu ust czubkiem języka.
  3. Wahadełko, czyli szybkie, poziome ruchy wysuniętego języka.
  4. Rozszerzanie i zwężanie języka.
  5. Dotykanie czubkiem języka kolejno wszystkich zębów; żuchwa opuszczona.
  6. Układanie języka kolejno: w łopatkę, strzałkę, rulonik.
  7. Kląskanie językiem – naśladowanie konika.
  8. Spychanie czubkiem języka silnie napiętej i obciągniętej na górnych zębach wargi.
  9. Przy opuszczonej żuchwie robienie kociego grzbietu, czyli dotykanie czubkiem języka dolnych siekaczy, wyginanie grzbietu języka pałąkowato ku górze, kląskanie środkiem języka.
  10. Przywarcie całej powierzchni języka do podniebienia, zassanie go w tej pozycji oraz opuszczanie i podnoszenie żuchwy –język na gumce.
  11. Szybkie wymawianie głosek: ktktktktktkt.
  12. Wymawianie sylab: ni-ny-ni-ny oraz ny-ni-ny-ni.
  13. Wymawianie: rrrrrrr przy średnio otwartych ustach, następnie przy zaciśniętych zębach.
  14. Powtarzanie zespołu sylab:
    koko koko koko koko,
    tata tata tata tata,
    mumu mumu mumu mumu,
    bebe bebe bebe bebe,
    dydy dydy dydy dydy,
    nini nini nini nini,
    rere rere rere rere,
    tutu tutu tutu tutu.


Ćwiczenia mięśni gardła, krtani i podniebienia miękkiego:

  1. Zamykamy usta i opuszczamy jak najniżej żuchwę. Wyobrażamy sobie, że tłumimy intensywne ziewnięcie. Powietrze nabieramy krótkimi wdechami nosem a następnie wydychamy je przez nos, zwalniając napięcie podniebienia miękkiego.

     
  2. To samo ćwiczenie wykonujemy, biorąc powietrze przez usta, a wydychając nosem. Powtarzamy dziesięć razy. Może uda nam się podnosić i opuszczać tylną część podniebienia, nie wypiętrzając tylnej części języka, lecz starając się trzymać cały język dość płasko na dnie jamy ustnej.

     
  3. „Gorące jajko” – wargi zwarte, opuszczamy nisko żuchwę, małymi porcjami wdychamy i wydychamy powietrze nosem. Wyobrażamy sobie, że mamy w jamie ustnej gorące jajko, ustawione na sztorc. Obniżamy tylną część języka i unosimy podniebienie miękkie do góry. Dowolnie podnosimy i opuszczamy żuchwę, kształtując wyobrażone jajko.


Literatura:
1. Bregy W., Elementy techniki wokalnej, PWM, Warszawa 1974
2. Dewhurst – Maddock O.: Terapia dźwiękiem, Studio Astropsychologii, Białystok 2001
3. Detz J.: Sztuka przemawiania, GWP, Gdańsk 2002
4. Dębski Ł.: Łamisłówka, Świat Książki, Warszawa 2007
5. Emisja głosu nauczyciela. Wybrane zagadnienia. Praca zbiorowa pod red. M. Przybysz-Piwko, CODN, Warszawa 2006
6. Foley E.: Zakochaj się w życiu. Podręcznik małych i dużych kroków dla poszukującej duszy, Wydawnictwo „Ravi”, Łódź 2005
7. Gawain S.: Twórcza wizualizacja. Jak wykorzystać moc wyobraźni, aby zmienić marzenia w rzeczywistość, Wydawnictwo Medium, Konstancin-Jeziorna 2001
8. Kędzior D.: Technika Alexandra, Jacek Santorski&Co Agencja Wydawnicza, Warszawa 1993
9. Klemensiewicz Z.: Prawidła poprawnej wymowy polskiej, Kraków 1988
10. Kram J.: Zarys kultury żywego słowa, Warszawa 1995
11. Krassowski J.: Higiena głosu śpiewaczego, Wyd. AM, Gdańsk 1990
12. Lysebeth A.: Pranajama. Dynamika oddechu, Studio Astropsychologii, Białystok 1999
13. Lubaś W., Urbańczyk S.: Podręczny słownik poprawnej wymowy polskiej, Warszawa 1990
14. Łastik A.: Poznaj swój głos... twoje najważniejsze narzędzie pracy, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa 2002
15. Obrębowski A.(red.), Narząd głosu i jego znaczenie w komunikacji społecznej, Wyd. Nauk. UM, Poznań 2008
16. Oczkoś M., Sztuka poprawnej wymowy, czyli o bełkotaniu i faflunieniu, Wyd. RM, Warszawa 2007
17. Pawłowski Z., Foniatryczna diagnostyka wykonawstwa śpiewu i gry na instrumentach dętych, Wyd. Glottispol, Gdańsk 2002
18. Pruszewicz A., Foniatria kliniczna, PZWL, Warszawa 1992
19. Przybysz-Piwko M., Emisja głosu nauczyciela. Wybrane zagadnienia, CODN, Warszawa 2006
20. Sobierajska H.: Uczymy się śpiewać, PZWS, Warszawa 1972
21. Strzałkowska M.: Gimnastyka dla języka (i Polaka, i Anglika), Media Rodzina, Poznań 2004
22. Suchanek A.: Powszechne kształcenie głosu jako problem pedagogiczny, UŚ, Katowice 1989
23. Szletyńscy Z.H.: Prawidłowe mówienie, LSW, Warszawa 1975
24. Śliwińska – Kowalska M.: Głos narzędziem pracy, IMP, Łódź 1999
25. Tarasiewicz B.: Mówię i śpiewam świadomie. Podręcznik do nauki emisji głosu, Universitas, Kraków 2003
26. Toczyska B.: Elementarne ćwiczenia dykcji, Gdańsk 2000
27. Toczyska B.: Głośno i wyraźnie. 9 lekcji dobrego mówienia, GWP, Gdańsk 2007
28. Toczyska B.: Kama makaka ma! (wprawki dykcyjne), Gdańsk 1996
29. Toczyska B.: Łamańce z dedykacją czyli makaka ma Kama, Gdańsk 1998
30. Toczyska B., Sarabanda w chaszczach (ćwiczenia samogłosek), Gdańsk 1997
31. Tomaszewska H., Olkiewicz Z.: Sekrety słów, Wydawnictwo „Pro Libris”, Warszawa 1991
32. Walencik-Topiłko A.: Głos jako narzędzie. Materiały do ćwiczeń emisji głosu dla osób pracujących głosem i nad głosem, Wyd. Harmonia, Gdańsk 2009
33. Weller S.: Oddech, który leczy, GWP, Gdańsk 2001
34. Wieczorkiewicz B.: Sztuka mówienia, Warszawa 1980
35. Wojtyński Cz.: Emisja głosu, PZWS, Warszawa1970
 

Komentarze



Zaloguj się, aby dodać komentarz