Na osiągnięcie przez dziecko dojrzałości szkolnej mają wpływ dwie grupy czynników. Pierwsza z nich to czynniki indywidualne przekazane w genach lub wrodzone właściwości organizmu, a przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego:

• potrzeby;
• skłonności;
• dążenia.

 
Druga grupa czynników to środowiskowe, czyli wpływy rodziny i przedszkola na dziecko. Charakteryzują je warunki materialne, kulturalne oraz społeczno-psychologiczne.

Warunki materialne

• sytuacja bytowa rodziny;
• poziom dochodów;
• wyposażenie gospodarstwa domowego
• racjonalne odżywianie;
• zaopatrzenie w odzież;
• miejsce do pracy, zabawy i odpoczynku.

Warunki kulturalne

• poziom wykształcenia rodziców (rodzice wykształceni mają większe wymagania, co do swoich pociech, wykazują duże zainteresowanie sprawami szkolnymi, mają większe aspiracje, bardziej motywują do nauki);
• potrzeby kulturalne rodziny;
• poprawny język;
• zasady wychowywania dzieci;
• sposób spędzania wolnego czasu.

Warunki społeczno – psychologiczne

• struktura rodziny (w rodzinach pełnych dzieci lepiej się rozwijają. Rodziny wielodzietne, ale posiadające dobre warunki materialne mają również korzystny wpływ na prawidłowy rozwój dziecka – dziecko rozwija postawy opiekuńcze, musi liczyć się z innymi. Rodziny wielopokoleniowe – uczą poszanowania dla osób starszych);
• osobowość rodziców;
• stosunki między domownikami;
• postawy wychowawcze rodziców;
• atmosfera panująca w domu.

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na dojrzałość szkolną dziecka jest również fakt uczęszczania do przedszkola – dzieci te są bardziej uspołecznione i lepiej przygotowane do szkoły.