Żyjemy w czasach, w których trudno funkcjonować bez komputera. Mimo, że stanowić on może zagrożenia dla zdrowia (wady postawy, wzroku), jeśli będziemy spędzać przy nim zbyt dużo czasu, to jednak nie ulega wątpliwości, że będzie on dla wielu przyszłych pokoleń podstawowym narzędziem edukacji i pracy zawodowej. Włączając zatem komputer do procesu edukacji musimy szczególnie pamiętać o kształtowaniu  nawyków korzystania z komputera z uwzględnieniem  zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Dozowane spędzanie czasu przy komputerze może być interesującą, edukacyjną przygodą, jeśli udostępnimy dzieciom odpowiednie multimedialne programy edukacyjne dostosowane do ich wieku i potrzeb.
Wielu rodziców jest ostrożnych w wykorzystywaniu multimedialnych programów              w edukacji dzieci, z uwagi na ograniczone zaufanie do produktów na rynku wydawniczym - niebezpieczne gry komputerowe, w których występuje agresja, przemoc (S.Taboł, 2006).
Co zatem trzeba wiedzieć, aby wybrać właściwy program dla naszego dziecka?

Multimedialny program edukacyjny powinien charakteryzować się:
- poprawnością merytoryczną i dydaktyczną,
- prostotą w zakresie komunikacji pomiędzy programem a dzieckiem, powinien być dostosowany do wieku i poziomu dziecka,
- prostotą formy graficznej kompozycji poszczególnych obrazów,
- natychmiastową reakcją na wszelkie działania użytkownika,
- materiałem dydaktycznym w formie dobrej zabawy,
- nauką logicznego, twórczego myślenia,
- wyrabianiem poczucia estetyki,
- stopniowaniem trudności zadań,
- różnorodnością działań,
- możliwością ustawienia czasu i tempa na wykonanie zadania,
- możliwością przerwania programu w dowolnej chwili,
- możliwość naprawiania błędów,
- nagradzaniem użytkownika za poprawnie wykonane zadanie (dźwiękowo lub graficznie (J. Gruba, 2002).
 
Program powinien mieć jasno sprecyzowany cel i założenia określające warunki jego wykorzystania (M. Modzelewski, 1998).
Powinien być również:
- atrakcyjny dla użytkownika;
- stwarzać możliwość oddziaływania na wiele zmysłów; 
- prosty i czytelny w obsłudze;
- dostosowany do potrzeb konkretnego użytkownika oraz do konkretnych wymogów procesu dydaktycznego lub procesu terapeutycznego;
- zawierać spójną kompozycję całości i każdej części;
- czas wykonywania pojedynczej części programu np. jednego ćwiczenia powinien być jak najkrótszy, od kilkudziesięciu sekund – dla najmłodszych, do kilkunastu – gdy stopień trudności wzrasta;
- instrukcja programu powinna wyjaśniać sposób instalacji, konfiguracji i obsługi oraz wskazania metodyczne dotyczące jego użycia;
- być niezawodnym technicznie.

Komputer wspomaga i urozmaica proces uczenia się. Jest narzędziem niezwykle cennym w dydaktyce, terapii pedagogicznej i logopedycznej. Daje nieograniczone możliwości wykonywania ćwiczeń. Należy jednak pamiętać, że można wykorzystywać go jako jedną z wielu uzupełniających się technik, dzięki którym dziecko ma dążyć do samodzielności. Warto zatem poznać  możliwości programów.

Mocne strony multimedialnych programów edukacyjnych:

- oddziałują na wiele zmysłów
- wielostronnie aktywizują użytkownika
- wymagają logicznego myślenia, samodzielnego rozwiązywania problemów
- motywują do wysiłku
- zachęcają do powtarzania ćwiczeń
- usprawniają koordynację wzrokowo – ruchowo – słuchową
- uczą w sposób bezstresowy (Z.Bogdanowska, 2005; 2006).

Wiele programów nie spełnia wymogów dobrego multimedialnego programu edukacyjnego.

Słabe strony multimedialnych programów edukacyjnych:

- niektóre zawierają błędy  merytoryczne, językowe
- mogą wystąpić w nich trudności techniczne
- niektóre elementy graficzne odwracają uwagę od wykonywanego zadania
- bywają niedostosowane do wieku i możliwości intelektualnych użytkownika (Z.Bogdanowska, 2005; 2006).

Znam wydawców, którzy angażują do współpracy konsultantów, specjalistów  z określonej dziedziny, by uniknąć takich błędów. Do nich należy np. Young Digital Planet.

Edukacja komputerowa jest dla większości dzieci bardzo atrakcyjna. Wyzwala              w nich aktywność, zachęca do zdobywania wiedzy i samodzielnego działania. Dlatego tak ważny jest odpowiednio dobrany program. Niebezpieczeństwem jednak jest zbyt długie spędzanie czasu przed komputerem. Należy przestrzegać zasad higieny pracy – ograniczać czas spędzony przy komputerze.

Pamiętać należy, że komputer nigdy nie zastąpi rodziców, ani nauczycieli  w edukacji i wychowaniu dzieci - bliskiego kontaktu, rozmów, aktywności na świeżym powietrzu (…). Stanowi jedynie atrakcyjny element tego procesu.               

Literatura:
1. Bogdanowska Z: Multimedialne programy edukacyjne wspomagające diagnozę i terapię logopedyczną [w:] Wspomaganie rozwoju i edukacji dziecka z zaburzeniami mowy. Wybrane zagadnienia, p. red. L. Hurło, M. Zaorskiej, Olsztyn 2005
2. Bogdanowska Z.: Multimedialne wspomaganie wczesnej edukacji, [w:] Zreformowana wczesna edukacja – od refleksji ku działaniom nauczyciela, red. naukowa  M. Nowicka, Wyd. Akademickie „Żak”, Warszawa 2005
3. Bogdanowska Z.: Wykorzystanie komputera w edukacji dzieci [w:] Zaniedbane i zaniechane obszary edukacji w szkole, p. red. M. Suświłło, Wyd. UWM, Olsztyn 2006
4. Gruba J.: Komputerowe wspomaganie umiejętności czytania u dzieci sześcioletnich, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2002
5. Lewis D.: Jak wychować zdolne dziecko, PZWL, Warszawa 1988
6. Łaszczyk J.: Rola komputera w edukacji specjalnej, [w:] Łaszczyk J. (red.): Komputer w kształceniu specjalnym, WSiP, Warszawa 1998
7. Modzelewski M.: Klasyfikacja i kryteria oceny edukacyjnych programów komputerowych, [w:] Łaszczyk J. (red.): Komputer w kształceniu specjalnym, WSiP, Warszawa 1998
8. Rose C., Nicholl M.J.: Ucz się szybciej na miarę XXI wieku, Oficyna Wydawnicza Logos, Warszawa 2003
9. Siemieniecki B.: Komputerowa diagnostyka i terapia pedagogiczna – zarys problemu, [w:] Siemieniecki B. (red.): Komputer w diagnostyce i terapii pedagogicznej, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 1999
10. Taboł S.: Niebezpieczny komputer i Internet, [w:] Zaniedbane i zaniechane obszary edukacji w szkole, p. red. M.Suświłło, Wyd. UWM, Olsztyn 2006
11. Walencik-Topiłko A., Miklaszewska A.: Charakterystyka polskich programów komputerowych wspomagających terapię logopedyczną, [w:] Łuczyński E. (red.): Kształcenie logopedyczne. Cele i formy, Gdańsk 2000
12. Walencik-Topiłko A.: Wykorzystanie programów komputerowych                         w profilaktyce, diagnozie  i terapii logopedycznej, [w:] Podstawy neurologopedii. Podrecznik akademicki, p.red. T.Gałkowskiego, E.Szeląg i G.Jastrzębowskiej, Wyd. UO, Opole 2005