Termin ten został upowszechniony dzięki badaniom i publikacjom Marty Bogdanowicz. Stosuje się go wobec dzieci młodszych, które mają wybiórcze zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, co może mieć wpływ na pojawienie się specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Również określana jest tak grupa uczniów w młodszym wieku szkolnym, którzy mimo dobrze funkcjonujących narządów zmysłu, inteligencji w normie, prawidłowej opieki szkolnej, wychowawczej, dydaktycznej w domu i szkole, mają pierwsze i nasilające się trudności w nauce.
Należy zaznaczyć, iż dziecko ryzyka dysleksji nie musi być uczniem dyslektycznym. Wszystko zależy od szybko podjętej interwencji w usuwaniu zauważonych dysharmonii.

Jakie są objawy ryzyka dysleksji u dziecka przedszkolnego?

Objawy u dzieci w wieku 3-5 lat mogą dotyczyć sprawności ruchowej, dominacji stronnej, analizy i syntezy wzrokowej oraz umiejętności językowych.
Dziecko z grupy ryzyka dysleksji ma niską sprawność ruchową, słabo biega, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych, ma trudność z zachowaniem równowagi i kłopot w nauce jazdy na rowerze trzykołowym. Przejawia niechęć, spowodowaną problemami z czynnościami takimi jak: sznurowanie butów, zapinanie małych guzików czy nawlekanie koralików na nitkę. Kłopotem dla dziecka takiego jest także budowanie z klocków, czy wykonywanie uproszczonych rysunków (nieprawidłowy chwyt, brak rysowania koła - 3lata, kwadratu i krzyża- 4 lata, trójkąta i prostokąta – 5 lat).
Ustalenie dominacji stronnej ręki, ale także oka i nogi jest ważne dla określenia gotowości dziecka do nauki czytania i pisania. Dzieci, u których dostrzeżono takie zaburzenia, brak ustalonej dominacji czy jej skrzyżowanie (na przykład o formule prawe oko, lewa ręka) należą do grupy ryzyka dysleksji.
Trudności w analizie i syntezie wzrokowej przejawiają się kłopotem w składaniu według wzoru, na przykład puzzli, dopasowywaniem brakujących elementów na obrazku, układaniem wzorów. Posiadanie umiejętności analizy i syntezy wzrokowej jest istotne dla wyznaczenia możliwości dziecka w szybkości uczenia się czytania i pisania.
Dokonanie rozpoznania opanowania systemu językowego przez dziecko jest ważne w nauce czytania i pisania, która opiera się na powtarzaniu, mówieniu, rozpoznawaniu. Jeśli dziecko ma opóźniony rozwój mowy, nieprawidłową artykulację wielu głosek, trudności z powtarzaniem niezbyt trudnych wyrazów, operacjami myślowymi, pamięciowymi (powtarzanie sekwencji, na przykład dni tygodnia), budowaniem prostych wypowiedzi, a zasób słownictwa jest bardzo słaby, to również możemy mówić o ryzyku dysleksji.
Postawienie diagnozy, dostrzeżenie wymienionych trudności i szybka pomoc w ich zwalczaniu może ustrzec przed dysleksją. Praca w przedszkolu i prowadzenie badań przesiewowych pozwala mi stwierdzić, iż ilość dzieci z grupy ryzyka dysleksji jest duża, a wczesna interwencja może ustrzec je przed problemami, a tym samym zniechęceniem do nauki czytania i pisania.

Bibliografia:
M. Bogdanowicz, Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie, Gdańsk 2002.
Jadwiga Cieszyńska, Nauka czytania krok po kroku. Jak przeciwdziałać dysleksji, wyd. 2 popr. i uz., Kraków 2005.