Zaloguj się

login:
hasło:
zapamiętaj mnie | pomoc
logopeda.pl » zaburzenia mowy » Jąkanie wczesnodziecięce
2009-05-26

Jąkanie wczesnodziecięce

Nie wszystkie dzieci komunikują się w sposób płynny. Niektórym zdarzają się „zająknięcia” podczas odpowiedzi na zadany temat, czy podczas swobodnej rozmowy. Nieznaczne „zająknięcia”, które nie zakłócają wypowiedzi są normą, natomiast te, które znacznie utrudniają wypowiadanie się należy zdiagnozować. Rozwojowa niepłynność mówienia (normalna) może przerodzić się w jąkanie wczesnodziecięce (patologiczne), a ono w trwałe jąkanie.

Wyniki badań w zakresie jąkania wskazują, że u około 60% dzieci z niepłynnością mówienia, przed ukończeniem siódmego roku życia, ustępuje ona samoistnie, natomiast u 40% dzieci utrzymuje się.

Trwająca dłużej niepłynność w mowie dziecka, powinna być powodem do niezwłocznej konsultacji z logopedą i psychologiem. Specjaliści podczas badania, wywiadu z rodzicami i obserwacji określą i ocenią: ilość i stopień niepłynności, okoliczności i sytuacje w których występują, zdiagnozują także zachowania świadczące o próbie ukrycia niepłynności.

Pamiętaj! Niepłynność mówienia (normalna) może przerodzić się w jąkanie wczesnodziecięce (patologiczne), a ono w trwałe jąkanie!

 

Jak rozpoznać jąkanie wczesnodziecięce?

 

O jąkaniu wczesnodziecięcym mówimy wówczas, gdy w wypowiedzi obserwuje się:

  • więcej niż 10 niepłynnie wypowiedzianych wyrazów na 100,
  • więcej niż 9,8% niepłynnie wymawianych sylab,
  • więcej niż 5% niepłynnie wymawianych wyrazów w większości sytuacji komunikacyjnych, obserwowanych co najmniej przez pół roku,
  • niepłynności trwające dłużej niż 2 sekundy,
  • niepłynności składające się z więcej niż dwóch elementów,
  • powtarzanie części wyrazu i przeciąganie głosek,
  • nierytmicznie wymawiane głoski,
  • napięte pauzy w wypowiedzi,
  • przerzutki (odejścia od tematu wypowiedzi).

 

O jąkaniu wczesnodziecięcym świadczy:

 

  • świadomość zaburzenia,
  • negatywne nastawienie do własnej mowy, sytuacji komunikacyjnych i samego siebie.

 

Wyżej wymienione objawy mogą występować w izolacji lub łącznie (tzn. kilka objawów niepłynności pojawia się obok siebie). Mogą im towarzyszyć reakcje fizyczne, takie jak: marszczenie czoła, brwi, wzmożone mruganie oczami, drżenie policzków, warg, nozdrzy, podbródka, żuchwy, zaciskanie warg, rąk, współruchy nóg, kołysanie się. Mogą także wystąpić: czerwienienie się, blednięcie, pocenie oraz niepokój, lęk, czy agresja.

 

Jakie mogą być przyczyny jąkania wczesnodziecięcego?

 

  • dziedziczność, uszkodzenia okołoporodowe, przestawianie z lewej ręki na prawą, słabiej funkcjonujący aparat mowy, stan zmęczenia, uszkodzenia mózgu, niektóre choroby dziecięce
  • poczucie niskiej wartości, zmuszanie do mówienia, nieostrożność i brak uwagi, zdenerwowanie, nieśmiałość, lęk, brak pewności siebie, frustracja
  • wzmożona pobudliwość, nerwowość - stan ciągłego, wysokiego napięcia
  • naśladownictwo innych osób jąkających się
  • zaburzona koordynacja myślenia i mówienia - zbyt szybkie mówienie, nie nadążanie za tokiem myślowym, mówienie bez namysłu
  • niewłaściwa reakcja rodziców – karanie dziecka, nadopiekuńczość, zbyt duża koncentracja rodziców na niepłynności mówienia dziecka, zbyt wysokie wymagania rodziców wobec dziecka.

 

Wskazówki dla rodziców:

 

  • Nie szukaj winy w sobie, ani w innych z powodu jąkania dziecka. Zamiast tego podejmij odpowiednie działania, by rozwiązać problem.
  • Zgłoś się do logopedy w celu zdiagnozowania niepłynnej mowy dziecka.
  • Skorzystaj z konsultacji psychologicznej w celu poszerzenia diagnozy.
  • W razie potrzeby, udaj się na spotkanie się do Klubu "J" w celu uzyskania informacji dotyczących terapii jąkania lub turnusów rehabilitacyjnych dla osób jąkających się (informacje o klubach w poszczególnych województwach można znaleźć tutaj).
  • Okazuj dziecku wsparcie i zrozumienie, zaakceptuj jego uczucia.
  • Poświęcaj dziecku więcej czasu – wspólnie wybierzcie się na spacer, do kina. Znajdź czas na spokojną rozmowę z dzieckiem, słuchaj tego, o czym dziecko do Ciebie mówi.
  • Okazuj radość ze wspólnie spędzanych chwil, czerpcie z nich przyjemność.
  • Nie poprawiaj dziecka podczas niepłynnej wypowiedzi.
  • Nie zmuszaj dziecka do wypowiadania się, jeśli tego nie chce.
  • Gdy mówisz do dziecka – mów wolniej.
  • Razem śpiewajcie i recytujcie wiersze (w zwolnionym tempie).
  • Uczęszczaj systematycznie z dzieckiem na terapię logopedyczną, najlepiej grupową.
  • Uwierz w sukces dziecka – poprawę płynności mówienia, okazuj dziecku zaufanie i szacunek.
  • Doceniaj jego wytrwałość i gotowość do pokonywania trudności.
  • Nie porównuj dziecka z innymi dziećmi.
  • Umożliwiaj dziecku dokonywania wyboru i samodzielnego rozwiązywania problemów.
  • Zachowaj stały rytm dnia (pory posiłków, snu) oraz dbaj o odpowiednią ilość czasu na wyciszenie, relaks.
  • Zapewnij dziecku poczucie bezpieczeństwa – w domu i w grupie rówieśniczej.
  • Zachęcaj do pływania, które korzystnie wpływa na układ oddechowy i krążenia.
  • Dostrzegaj mocne strony dziecka – pozwól dziecku „podsłuchać”, gdy mówisz o nim z dumą i radością.



„Wychowywać, to znaczy nie uzależniać. Miłość nie może być bojaźliwa. Rodzice często mają zwyczaj trzymania dziecka „pod kloszem”, wyręczania go. To nie jest miłość, to zwykła zaborczość i wstrzymywanie rozwoju. Czy tak ograniczone dziecko będzie umiało się zmagać z życiem, jeśli wcześniej nie nauczyło się pokonywania trudności? Nie uczyni tego, jeśli o wszystkim zawsze decydowali inni. Za każdym razem, kiedy wykonujemy coś za dziecko, odbieramy mu część jego życia. Prawdziwa miłość musi być mocna, skromna, wymagająca od siebie i od innych, ofiarna, a czasami nie pozbawiona bólu. Jedynie taka miłość czyni życie ludzkim. Samodzielność dziecka można rozwijać lub tłumić. Zależnie od postępowania rodziców, mamy do czynienia z dwudziestolatkiem, który nie wie, jak załatwić najprostszą sprawę lub z młodym człowiekiem, który w sposób odpowiedzialny potrafi podejmować decyzje, samodzielnie uporać się z wieloma problemami”. (Pellegrino).

Literatura:

 

  1. Biddulph S.: Sekrety szczęśliwego dzieciństwa. Dom wydawniczy REBIS, Poznań 1997
  2. Byrne R.: Pomówmy o zacinaniu. PZWL, Warszawa 1989
  3. Chęciek M.: Jąkanie. Diagnoza – Terapia – Program. Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2007
  4. Faber A., Mazlish E.: Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina of Poznań, Poznań 1997
  5. Kamińska D.: Wspomaganie płynności mówienia mowy dziecka – profilaktyka, diagnoza i terapia jąkania wczesnodziecięcego. Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2006
  6. Kostecka W.: Dziecko i jąkanie. PTL, Lublin 2000
  7. Kurkowski Z.M.: Próba Sylabowa do Oceny Niepłynności Mówienia. IFPS, Warszawa 2003
  8. Lichota E.J.: Profilaktyka jąkania i niepłynności mówienia. Wyd. Harmonia, Gdańsk 2008
  9. Sakowska J.: Szkoła dla rodziców i wychowawców. CMPPP MEN, Warszawa1999
  10. Tarkowski Z.: Jąkanie wczesnodziecięce. WSiP, Warszawa 1997
  11. Tarkowski Z.: Jąkanie. PWN, Warszawa 1999
  12. Zeszyty metodyczne, nr 7. Szkoła dla rodziców i wychowawców. Niezbędnik dla uczestników warsztatów, CMPPP, Warszawa 2008

Komentarze



Zaloguj się, aby dodać komentarz