Muzykoterapia jest jedną z form psychoterapii określanej jako zamierzone korygowanie zaburzeń czynności organizmu środkami psychologicznymi. W sensie ścisłym jest celowym stosowaniem muzyki, którym terapeuta wychodzi od aktualnego psychicznego stanu pacjenta i wybiera rodzaj muzyki odpowiadający temu stanowi. Następnie muzyka zostaje zmieniana, aby prowadzić emocje w pożądanym przez terapeutę kierunku.

Zarówno słuchanie muzyki, jak i samodzielne muzykowanie wpływają bardzo istotnie na stan emocjonalny i pobudzają fantazję słuchacza lub muzykującego.

Zasadniczo wyróżniamy następujące efekty oddziaływania muzyki:
 

• muzyka żywa, pełna temperamentu usuwa stan zmęczenia, ospałości czy też zniechęcenia do aktywności.
• łagodna, ale radosna muzyka zmniejsza stany depresyjne.
• uczucia strachu, niepewności, pewne rodzaje kompleksów są redukowane lub znikają na pewien czas dzięki stosowaniu muzyki z wyraźnie zaznaczonym rytmem synkopowanym.
• melodie o łagodnym, powolnym charakterze, bez większych zmian w zakresie wysokości dźwięku czy struktury rytmu są niezastąpionym środkiem terapeutycznym w likwidowaniu stanów przewlekłej nerwowości i napięcia.

Każdą terapię można porównać do procesu uczenia się, w którym celem rehabilitanta jest osiągnięcie określonego efektu u swego pacjenta. Aktywne muzykowanie stwarza niepełnosprawnemu możliwość ustosunkowania się do siebie samego i do otoczenia, a także osiągnięcia swego rodzaju wewnętrznej stabilizacji. Muzyka staje się pewną specyficzną dziedziną, w której niepełnosprawny doświadcza zarówno własnych możliwości, jak i granic. Uczy się realistycznej samooceny oraz akceptacji uwarunkowań decydujących o odniesieniu sukcesu lub niepowodzenia.

W aktywnej muzykoterapii osób niepełnosprawnych nie chodzi o zwykłe obcowanie z muzyką. Przede wszystkim rehabilitant musi wewnętrznie nastawić się na każdego indywidualnego uczestnika zajęć. Ważna jest przy tym wrażliwość i otwartość na uczestnika terapii oraz zostawienie pewnego marginesu na spontaniczny rozwój sytuacji.

Muzykoterapię dzielimy na receptywną i aktywną. Muzykoterapia receptywna polega na słuchaniu muzyki i przekazywaniu odczuć muzycznych. Muzykoterapia aktywna obejmuje różnego rodzaju produkcje dźwiękowe.

W terapii kreatywnej rola zajęć muzyczno-ruchowych jest ogromna. Zajęcia te wyrabiają poczucie rytmu, harmonii i równowagi wewnętrznej, wpływają na koordynacje ruchów, na wyrobienie prawidłowej postawy ciała. Zajęcia takie wyrabiają u dzieci szybką orientację i umiejętność koncentracji uwagi. Aby ćwiczenia ruchowe wykonywane przy muzyce były ciekawe i nie nużące, należy organizować je w formie zabawowej.

Bibliografia:
1. Dymara Bronisława, Dziecko w świecie muzyki, Kraków 2000.
2. Jóźwiak Joanna, Muzykoterapia a rozwój ruchowy dziecka, "Tematy" nr 7-8/95.
3. Oster D. Gerald, Gould Patricia, Rysunek w psychoterapii, Gdańsk 2000.
4. Piotrkowska Barbara, Muzykoterapia, (w:) praca zbiorowa pod red. Z. Ziei, Poradnik metodyczny dla wychowawców, Jelenia Góra 1998.
5. Smrokowska Agnieszka, Muzyka, która pomaga i leczy, (w:) "Tematy" nr 1/95.

Źródło: www.wychowawca.pl